Nếu như Cá linh thùy (Cirrhinus jullieni) là sản vật của dòng chảy xiết, thì Cá cơm nước ngọt lại là món quà tinh túy từ những dòng sông, kênh rạch êm đềm. Dù có kích thước nhỏ bé nhất trong các loài cá sông, nhưng loài cá này lại sở hữu hương vị thơm ngon và giá trị kinh tế không hề thua kém các loài cá lớn.
Khám phá thêm hàng ngàn loài thủy tộc kỳ thú khác tại danh mục thế giới các loài cá của chúng tôi để bổ sung kiến thức về hệ sinh thái sông ngòi đa dạng.
1. Cá cơm nước ngọt (Corica laciniata) là gì?
Cá cơm nước ngọt có tên khoa học là Corica laciniata, thuộc họ Cá trích (Clupeidae). Đây là loài cá có thân hình thon dài, dẹp bên, dài khoảng 3-5cm. Toàn thân cá bao phủ bởi lớp vảy mỏng màu trắng bạc óng ánh, đôi khi trong suốt đến mức có thể nhìn thấy xương sống bên trong.
Chúng thường sống thành đàn lớn ở các tầng nước mặt và tầng giữa của sông, rạch, đặc biệt là vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Khác với cá cơm biển, cá cơm nước ngọt có vị ngọt thanh hơn và mùi thơm dịu nhẹ, không quá nồng.
2. Cá cơm nước ngọt ăn gì để sống?
Vì kích thước miệng rất nhỏ, cá cơm nước ngọt chủ yếu tiêu thụ các loại thức ăn lơ lửng trong nước:
- Phù du động vật: Các loại giáp xác nhỏ, ấu trùng côn trùng và luân trùng.
- Phù du thực vật: Các loại tảo đơn bào, tảo sợi trôi nổi theo dòng nước.
- Mùn bã hữu cơ: Các hạt hữu cơ siêu nhỏ phân hủy trong môi trường nước.
3. Cá cơm nước ngọt có làm nước mắm được không?
Câu trả lời là CÓ, và hương vị cực kỳ đặc sắc. Dù nước mắm cá cơm biển đã quá nổi tiếng, nhưng nước mắm làm từ cá cơm nước ngọt (thường gọi là nước mắm đồng) lại mang một phong vị riêng biệt:
- Độ đạm: Tuy không cao bằng cá cơm than biển nhưng nước mắm cá cơm sông rất trong, có màu vàng rơm đẹp mắt.
- Hương vị: Vị mặn hài hòa, ngọt hậu và có mùi thơm thanh tao, không gắt.
- Giá trị truyền thống: Người dân miền Tây thường ủ cá cơm với muối theo tỷ lệ 3:1 trong các lu khạp để dùng dần trong gia đình, tạo nên thứ nước chấm "hồn cốt" cho các món rau luộc, cá kho đồng quê.
4. Những thông tin "râu ria" thú vị
Cá cơm nước ngọt tuy nhỏ nhưng có những đặc điểm rất thú vị:
- "Cá trong suốt": Khi mới đánh bắt lên, thân cá trắng trong như pha lê, chỉ khi tiếp xúc với không khí một thời gian mới chuyển dần sang màu trắng đục.
- Sát thủ mùa nước rút: Chúng xuất hiện nhiều nhất vào thời điểm nước sông bắt đầu rút (tháng 11, tháng 12 âm lịch). Lúc này cá béo nhất và bụng chứa đầy trứng.
- Khả năng sinh sản: Cá cơm nước ngọt đẻ trứng trôi nổi, trứng sẽ theo dòng nước đi khắp các kinh rạch để duy trì nòi giống.
5. Cá cơm nước ngọt làm món gì ngon nhất?
Thịt cá cơm nước ngọt mềm, ngọt và có thể ăn cả xương nên rất tốt cho sức khỏe:
5.1. Cá cơm kho tiêu/kho quẹt
Đây là món ăn gắn liền với tuổi thơ nhiều người. Cá được kho săn trong nồi đất với nước mắm ngon, đường thốt nốt và thật nhiều tiêu sọ. Miếng cá dai nhẹ, mặn ngọt cay nồng ăn với cơm cháy là "tuyệt đỉnh".
5.2. Cá cơm tẩm bột chiên giòn
Cá tươi trộn với chút bột bắp hoặc bột mì rồi chiên ngập dầu. Từng miếng cá giòn rụm, béo bùi, cuốn cùng rau sống và chấm nước mắm chua ngọt làm món ăn chơi cực kỳ hấp dẫn.
5.3. Gỏi cá cơm khô
Nếu không ăn hết cá tươi, người dân thường phơi khô. Khô cá cơm trộn với xoài xanh băm sợi, rau thơm và nước mắm đường là món gỏi giải nhiệt rất bắt mồi.
6. Kết luận
Cá cơm nước ngọt (Corica laciniata) là một minh chứng cho việc kích thước không quyết định giá trị. Với sự lành tính, giàu canxi và hương vị thơm ngon, loài cá nhỏ bé này mãi là một phần không thể thiếu trong kho tàng ẩm thực sông nước Việt Nam.
Hãy truy cập trang chủ Thế Giới Động Vật thường xuyên để cập nhật thêm hàng ngàn thông tin thú vị và chính xác về thế giới động vật muôn màu!
Nguồn bài viết: Thế Giới Động Vật

Đăng nhận xét