Trong thế giới tự nhiên đầy rẫy những điều kỳ lạ, nếu như Cá bướm nước ngọt (Pantodon buchholzi) gây kinh ngạc bởi khả năng bay lướt, thì Cá phổi lại khiến cả thế giới ngả mũ bởi khả năng "ngủ đông" dưới bùn khô suốt nhiều năm. Đây là loài cá duy nhất có thể sống sót mà không cần nước trong một khoảng thời gian dài, một minh chứng hùng hồn cho sức mạnh tiến hóa.
Khám phá thêm hàng ngàn loài thủy tộc độc đáo và kỳ lạ khác tại danh mục thế giới các loài cá của chúng tôi để mở rộng kiến thức thiên nhiên của bạn.
1. Cá phổi (Protopterus annectens) là cá gì?
Cá phổi Châu Phi (tên khoa học: Protopterus annectens) là một loài cá cổ xưa thuộc nhóm cá vây tay. Chúng được coi là "hóa thạch sống" vì hình dáng và đặc tính sinh học hầu như không thay đổi suốt hàng trăm triệu năm qua.
Về ngoại hình, cá phổi có thân hình dài như lươn, vây ngực và vây bụng phát triển thành dạng sợi mảnh như những chiếc râu dài. Chúng thường có màu nâu xám hoặc ô liu với các đốm đen rải rác. Loài cá này có thể đạt chiều dài lên tới 1 mét và cân nặng đáng kể khi trưởng thành.
2. Cá phổi có mang không?
Câu trả lời là: Cá phổi có cả mang và phổi.
Tuy nhiên, điểm đặc biệt nằm ở chỗ: khi trưởng thành, hệ thống mang của chúng bị thoái hóa và không đủ để cung cấp oxy cho cơ thể. Thay vào đó, chúng bắt buộc phải hít thở không khí trực tiếp bằng phổi (được tiến hóa từ bóng hơi). Nếu bị giữ dưới nước quá lâu mà không được ngoi lên mặt nước để thở, cá phổi thực sự có thể bị... đuối nước.
3. Cá phổi có ăn được không?
Về mặt thực phẩm, cá phổi có thể ăn được. Tại nhiều quốc gia Châu Phi, đây là nguồn cung cấp protein quan trọng cho người dân bản địa.
Tuy nhiên, thịt cá phổi thường được nhận xét là có mùi vị khá mạnh, nồng mùi bùn và kết cấu thịt không được đánh giá cao như các loài cá nước ngọt thông thường. Đối với giới chơi cá cảnh, cá phổi là một loài thú cưng độc lạ, có giá trị sưu tầm cao hơn là giá trị thương phẩm.
4. Cá phổi có ở Việt Nam không?
Trong môi trường tự nhiên, cá phổi không có tại Việt Nam.
Loài Protopterus annectens có nguồn gốc thuần túy từ các đầm lầy, sông ngòi tại Châu Phi (như sông Senegal, Niger, Gambia...). Tại Việt Nam, bạn chỉ có thể tìm thấy cá phổi trong các cửa hàng cá cảnh chuyên doanh sinh vật ngoại lai hoặc tại các vườn thú, thủy cung lớn. Lưu ý: Việc nuôi cá phổi tại Việt Nam cần tuân thủ các quy định về quản lý loài ngoại lai để tránh gây hại cho hệ sinh thái bản địa.
5. Những thông tin "râu ria" thú vị: Khả năng "ngủ đông" bất tử
Cá phổi sở hữu một kỹ năng sinh tồn vô tiền khoáng hậu được gọi là hạ sinh (Aestivation):
- Kén bùn: Khi mùa khô đến và nguồn nước cạn kiệt, cá phổi sẽ đào hang sâu dưới bùn, tiết ra một lớp chất nhầy bao quanh cơ thể để tạo thành một chiếc "kén" chắc chắn.
- Thời gian sống sót: Trong trạng thái này, chúng hạ thấp nhịp tim, ngừng mọi hoạt động cơ thể và có thể sống sót tới 3-5 năm mà không cần thức ăn hay nước uống, chỉ chờ đợi cơn mưa tiếp theo để thức dậy.
- Hệ tiêu hóa đặc biệt: Trong thời gian ngủ dài, cá phổi sẽ tự tiêu thụ các mô mỡ và cơ bắp của chính mình để duy trì sự sống tối thiểu.
6. Cách nuôi cá phổi trong bể cảnh
Nếu bạn là một người thích sưu tầm loài cá độc đáo này, hãy lưu ý:
- Bể nuôi: Cần bể lớn và đặc biệt phải có nắp đậy cực kỳ chắc chắn vì chúng có thể bò ra ngoài.
- Thức ăn: Chúng là loài ăn thịt hung dữ, ăn các loại cá nhỏ, tôm, trùn đất và thậm chí là thịt miếng.
- Tính cách: Cá phổi rất hung dữ và có bộ hàm cực khỏe. Tuyệt đối không nuôi chung với các loài cá khác và cẩn thận khi đưa tay vào bể.
7. Kết luận
Cá phổi (Protopterus annectens) là một biểu tượng của sự sinh tồn mãnh liệt. Việc tìm hiểu về loài cá biết thở bằng phổi và ngủ trong kén này không chỉ mang lại kiến thức sinh học thú vị mà còn cho thấy sự kỳ diệu không giới hạn của tạo hóa.
Hãy truy cập trang chủ Thế Giới Động Vật thường xuyên để cập nhật thêm hàng ngàn thông tin chính xác và kỳ thú về vương quốc sinh vật quanh ta mỗi ngày!
Nguồn bài viết: Thế Giới Động Vật
Đăng nhận xét