Nếu ai từng một lần xuôi dòng Mekong vào những ngày con nước đổ, chắc hẳn sẽ nghe những lão ngư kể về một loài cá mang danh "cậu ông trời". Nếu Cá ét mọi (Morulius chrysophekadion) được ví như bóng ma đen huyền bí của tầng đáy, thì Cá cóc lại là hiện thân của sự kiêu hãnh và sức mạnh nơi dòng nước xiết. Nhưng cái tên "Cá cóc" thường khiến người ta lầm tưởng, để rồi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp đầy uy lực của một báu vật sông nước.
Để thấu hiểu hơn về dòng chảy rực rỡ của các loài thủy tộc, mời bạn ghé thăm danh mục thế giới các loài cá để cảm nhận nhịp sống dưới lòng đại dương.
1. Cá cóc (Cyclocheilichthys enoplos) là cá gì?
Cá cóc, với tên khoa học là Cyclocheilichthys enoplos, là một loài cá nước ngọt thuần túy thuộc họ Cá chép (Cyprinidae). Đừng để cái tên "Cóc" đánh lừa cảm giác của bạn. Nó không xù xì, không chậm chạp. Ngược lại, cá cóc sở hữu một thân hình lực lưỡng, vảy bạc to tròn lấp lánh như những đồng tiền cổ. Điểm nhấn làm nên danh tiếng của nó chính là chiếc vây lưng cao vút, cứng cáp như một ngọn giáo đâm thẳng lên trời xanh, cùng với đôi mắt tinh anh luôn canh chừng nơi nước xoáy.
2. Cá cóc là lưỡng cư hay bò sát?
Đây là câu hỏi mà những người lần đầu nghe danh thường thắc mắc. Tôi xin khẳng định với một sự trân trọng dành cho loài cá này: Cá cóc hoàn toàn là Cá. Nó không phải là loài lưỡng cư (như cóc, ếch) và càng không phải bò sát.
Sở dĩ mang cái tên "Cá cóc" là bởi tiếng kêu "cọc cọc" phát ra từ miệng cá khi được đưa lên khỏi mặt nước, nghe rất giống tiếng kêu của loài cóc trong đêm mưa. Cái tên ấy vừa dân dã, vừa gợi chút gì đó tâm linh, khiến ngư dân miền Tây xưa kia mỗi khi đánh bắt được đều dành cho nó một sự kính nể nhất định.
3. Những mẩu chuyện "râu ria" bên dòng nước
Cá cóc không chỉ là một loài cá, nó là một phần ký ức của những rặng bần, những khúc sông sâu:
- Kẻ ngự trị nước xoáy: Cá cóc thường quần tụ tại những khúc sông có dòng chảy xiết, nơi nước quẩn hoặc dưới các chân cầu. Chúng lợi dụng sức nước để săn mồi và rèn luyện cơ bắp săn chắc.
- Báu vật dần khan hiếm: Đã có thời cá cóc đầy ắp trong những chiếc mành, chiếc vó. Nhưng nay, để tìm được một con cá cóc nặng 5-7kg, người thợ câu phải dành cả tuần trực chờ bên mé sông, coi đó như một cái "duyên" trời cho.
- Biểu tượng thượng lưu: Vì thịt quá ngon và hiếm, cá cóc từ lâu đã bước ra khỏi mâm cơm nhà nghèo để trở thành món đặc sản xa xỉ trong các nhà hàng cao cấp.
4. Tinh hoa ẩm thực: Cá cóc làm món gì ngon?
Thịt cá cóc trắng, chắc, béo nhưng không ngậy, thớ thịt dai mịn mang hương vị thanh khiết của phù sa mặn mòi. Nếu ai một lần được thưởng thức, hẳn sẽ thấy những loài cá khác trở nên nhạt nhòa.
4.1. Cá cóc kho lạt (kho nước dừa)
Cá được cắt khoanh dày, kho cùng nước dừa xiêm, thêm vài lát hành tím và ớt hiểm. Thịt cá thấm vị ngọt của dừa, bùi béo tự nhiên, ăn kèm với rau sống, bông súng hoặc điên điển muối chua thì quả là "ngậm mà nghe" vị quê hương tan đầu lưỡi.
4.2. Cá cóc nấu canh chua cơm mẻ
Cái vị chua thanh tao của cơm mẻ khi kết hợp với thịt cá cóc sẽ tạo nên một bản giao hưởng vị giác. Miếng cá chín tới, da vẫn giữ được độ dai nhẹ, chấm vào chén nước mắm nhĩ dầm ớt, chỉ bấy nhiêu thôi đã đủ gói gọn cả tâm hồn người miền Tây vào đó.
5. Kết luận
Cá cóc (Cyclocheilichthys enoplos) không chỉ là một loài sinh vật thủy sinh, nó là chứng nhân cho sự trù phú của dòng Mekong huyền thoại. Thưởng thức cá cóc không chỉ là ăn một món ngon, mà là cảm nhận cái hồn cốt của sông nước, cái chân chất của người dân quê mình.
Hãy trở về với trang chủ Thế Giới Động Vật để tiếp tục hành trình khám phá những câu chuyện chưa kể về vương quốc sinh vật quanh ta!
Nguồn bài viết: Thế Giới Động Vật
Đăng nhận xét