Nếu như Lươn đồng (Monopterus albus) được biết đến với giá trị dinh dưỡng như "sâm động vật", thì Cá chốt lại là món quà dân dã nhưng vô cùng đậm đà của sông nước miền Tây. Dù kích thước nhỏ bé, cá chốt lại sở hữu hương vị béo ngậy đặc trưng, trở thành nguyên liệu không thể thiếu trong các bữa cơm quê mộc mạc.
Khám phá thêm hàng trăm loài thủy tộc độc đáo khác tại danh mục thế giới các loài cá của chúng tôi để mở rộng kiến thức về hệ sinh thái nước ngọt.
1. Cá chốt (Mystus mysticetus) là con gì?
Cá chốt có tên khoa học là Mystus mysticetus, thuộc họ Cá lăng (Bagridae). Đây là loài cá da trơn kích thước nhỏ, thân hình hơi dẹp về hai bên. Điểm đặc trưng nhất của cá chốt chính là ba chiếc ngạnh sắc nhọn (một ở vây lưng và hai ở vây ngực) chứa chất độc nhẹ, có thể gây đau nhức nếu bị đâm phải.
Cá chốt có nhiều loại như cá chốt bông, cá chốt trắng, cá chốt giấy... nhưng phổ biến nhất vẫn là loại có những dải vân màu nâu xám chạy dọc thân. Chúng thường sở hữu đôi râu dài linh hoạt giúp dò tìm thức ăn trong môi trường nước đục.
2. Cá chốt là cá sông hay biển?
Khẳng định chắc chắn: Cá chốt là loài cá nước ngọt (cá sông).
Chúng sinh sống phổ biến ở các lưu vực sông, kênh rạch, ao hồ và ruộng lúa tại Đông Nam Á, đặc biệt là vùng Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam. Cá chốt thường sống thành bầy đàn lớn và hoạt động mạnh nhất vào mùa nước nổi hoặc những lúc nước sông bắt đầu chuyển dòng. Tuy nhiên, một số loài cá chốt cũng có khả năng thích nghi tốt tại các vùng nước lợ cửa sông.
3. Cá chốt có nhiều xương không?
Về cấu tạo, cá chốt không có nhiều xương dăm nhỏ như cá rô hay cá sặc. Chúng có hệ xương sống khá cứng và rõ ràng. Phần thịt cá tập trung nhiều ở hai bên thân và phần bụng rất béo. Tuy nhiên, do kích thước cá thường nhỏ (chỉ bằng 2-3 ngón tay), người ăn cần lưu ý phần xương đầu và các ngạnh sắc khi chế biến cũng như khi thưởng thức.
4. Những thông tin "râu ria" thú vị về loài cá da trơn này
Cá chốt ẩn chứa những đặc điểm thú vị mà người dân vùng sông nước rất quen thuộc:
- Khả năng "ca hát": Khi bị bắt ra khỏi nước, cá chốt thường phát ra những tiếng kêu "rột rột" nhỏ do sự ma sát của các tia vây và xương ngạnh, nên nhiều nơi còn gọi chúng là cá chốt chuột.
- Sát thủ đêm trăng: Cá chốt là loài ăn tạp và thường đi kiếm ăn mạnh nhất vào ban đêm hoặc sau những cơn mưa lớn khi phù sa đổ về.
- Mùa cá chốt: "Tháng Năm nước chảy quay quắt, cá chốt nhảy lên bờ". Đây là thời điểm cá chốt xuất hiện nhiều nhất và béo nhất vì bụng chứa đầy trứng vàng ươm.
5. Cá chốt làm món gì ngon nhất?
Dù nhỏ bé nhưng thịt cá chốt rất ngọt, chắc và lớp mỡ bụng béo ngậy tan chảy trên đầu lưỡi:
5.1. Cá chốt kho sả ớt
Đây là món ăn kinh điển nhất. Cá chốt được làm sạch ngạnh, ướp cùng nước mắm ngon, đường, tiêu và thật nhiều sả băm kèm ớt hiểm. Thịt cá kho săn lại, cay nồng vị sả ớt, ăn cùng cơm trắng nóng hổi giữa trời mưa thì không gì sánh bằng.
5.2. Canh chua cá chốt nấu lá me non
Vị chua thanh của lá me non hòa quyện với vị béo của cá chốt (đặc biệt là cá chốt trứng) tạo nên một bát canh thanh nhiệt tuyệt vời. Món này thường được chấm cùng nước mắm trong dầm ớt cay để kích thích vị giác.
5.3. Cá chốt chiên giòn
Với những con cá chốt nhỏ, bạn có thể chiên ngập dầu cho đến khi xương và ngạnh giòn rụm. Cuốn cá với rau sống, bánh tráng và chấm mắm me chua ngọt là món nhắm khoái khẩu của người dân Nam Bộ.
6. Kết luận
Cá chốt (Mystus mysticetus) là biểu tượng cho sự trù phú và bình dị của dòng sông Mekong. Dù mang trên mình những chiếc ngạnh sắc nhọn, nhưng hương vị ngọt ngào và béo ngậy của chúng luôn khiến thực khách nhớ mãi không quên.
Hãy truy cập trang chủ Thế Giới Động Vật thường xuyên để cập nhật thêm nhiều thông tin kỳ thú về thế giới sinh vật xung quanh chúng ta!
Nguồn bài viết: Thế Giới Động Vật
إرسال تعليق